Waarom stoppen we troep in ons lijf tijdens het sporten?

Tijdens een lange rit of een zware training denk je vaak aan één ding: energie (en hopelijk ook aan plezier). Je lichaam vraagt erom. Je benen worden zwaar, je concentratie zakt, en ergens in je achterzak zit iets dat dat moet oplossen.

Een gel. Een reep. Een poeder. 

Sportvoeding is de afgelopen decennia uitgegroeid tot een complete industrie. Voor veel duursporters voelt het bijna vanzelfsprekend: tijdens inspanning gebruik je gels, repen of poeders die speciaal zijn ontwikkeld om (snelle) energie te leveren.

Maar als je naar de ingrediënten van veel van die producten kijkt, duikt er vaak iets op wat weinig met sport of voeding te maken lijkt te hebben: conserveermiddelen.

En dat roept een eenvoudige vraag op: Waarom stoppen we dat eigenlijk in ons lichaam – juist op het moment dat we het meest van ons lichaam vragen?

Een nieuwe studie over conserveermiddelen

Een recente studie gepubliceerd in The BMJ onderzocht de relatie tussen voedselconserveringsmiddelen en gezondheid. De onderzoekers analyseerden voedingsdata van meer dan 100.000 volwassenen en bekeken specifiek de inname van verschillende additieven in het dagelijkse dieet.

Een van de stoffen die in het onderzoek werd geanalyseerd is potassium sorbate (E202) – een conserveermiddel dat vaak wordt gebruikt om schimmel- en gistgroei in voedsel te voorkomen.

De studie vond dat een hogere consumptie van bepaalde conserveermiddelen, waaronder sorbaten, geassocieerd was met een verhoogd risico op bepaalde kankers, waaronder borstkanker.

De onderzoekers benadrukken dat het gaat om een statistisch verband, niet om een direct bewezen oorzaak. Maar het onderzoek draagt bij aan een groeiend aantal studies dat vragen stelt over de rol van additieven in sterk bewerkte voeding.

Met andere woorden:
de discussie over wat we eten – en vooral hoe voedsel wordt gemaakt – wordt steeds relevanter.

Wat doen conserveermiddelen eigenlijk?

Conserveermiddelen worden gebruikt om producten langer houdbaar te maken. Ze remmen de groei van bacteriën, schimmels en gisten.

Een van de meest gebruikte stoffen daarvoor is potassium sorbate.

Wanneer je ingrediëntenlijsten van veel sportgels bekijkt, kom je dit conserveermiddel helaas regelmatig tegen.

Voorbeelden van merken waarvan energie-gels potassium sorbate (E202) bevatten zijn onder andere:

• Born

• High5

• Maxim

• Powerbar

• Amacx

• Etixx

• GU

Dat betekent niet automatisch dat deze producten onveilig zijn. De additieven zijn goedgekeurd voor gebruik in voedsel en worden al lange tijd toegepast in de voedingsindustrie. Maar het roept wel een interessante vraag op.

Waarom accepteren we dit?

Veel sporters letten buiten hun training juist goed op hun voeding. Ze kiezen voor verse producten, koken zelf en proberen sterk bewerkte voeding te beperken. Maar zodra de sport begint, verandert dat vaak. Dan nemen we producten mee met ingrediëntenlijsten die we buiten het sporten misschien minder snel zouden kiezen.

Toch laat het onderzoek naar ultra-bewerkte voeding steeds vaker zien dat de manier waarop voedsel wordt gemaakt ook een rol kan spelen in gezondheid.

En dat maakt de vraag misschien interessanter dan ooit.

Energie is niet hetzelfde als voeding

Tijdens een lange inspanning heeft je lichaam brandstof nodig. Dat staat buiten discussie. Maar energie kan uit veel verschillende bronnen komen.

De laatste jaren ontstond een industrie die energie in geconcentreerde producten stopte – gels, poeders en repen. Die producten werken vaak goed voor prestaties. Maar ze laten ook zien hoe ver sportvoeding soms verwijderd is geraakt van wat we normaal als voedsel herkennen.

Een simpele vraag

Het BMJ-onderzoek zegt niet dat één specifiek conserveermiddel direct ziekte veroorzaakt. De wetenschap is zelden zo simpel. Wat het onderzoek wel doet, is opnieuw een vraag op tafel leggen over onze moderne voeding. En voor sporters is dat misschien een nog interessantere vraag:

Als je lichaam tijdens sport het hardst moet werken, waarom zou je het dan volstoppen met producten die zijn samengesteld om lang houdbaar en industrieel produceerbaar te zijn. En niks doen voor je gezondheid en steeds vaker geassocieerd aan ziektes. Misschien is dat iets om over na te denken tijdens je volgende rit.

Bron: https://www.bmj.com/content/392/bmj-2025-084917